Likidasyon, marjın bittiği için borsanın kaldıraçlı pozisyonunu zorla kapatmasıdır. Çıkışa sen karar vermezsin — borsa senin yerine, piyasadan yapar ve teminatın gider. Longlar fiyat düşünce likide olur; shortlar ise yükselince.
Yeni başlayanlara müjde: yalnızca spot işlem yapıyorsan (gerçek coini alıyorsan, kaldıraçsız), likide olamazsın. Likidasyon yalnızca ödünç parayla olur — ve kriptonun sert mumlarının arkasındaki motor da budur. terminalde likidasyonları canlı izle →
Derine inmek için aşağıdaki başlıklara dokun ↓ — acelen varsa sadece başlıkları göz at.
Gerçekte nasıl olur?
Kaldıraçlı bir pozisyon açtığında marj (teminatın) koyarsın. Fiyat aleyhine gittikçe zararlar bu marjı yer. Marj, borsanın sürdürme (maintenance) eşiğinin altına düştüğü an pozisyonun likidasyon fiyatına ulaşır ve borsa onu otomatik kapatır — senin oyun hakkın yoktur.
O zorunlu kapanış bir piyasa emridir, dolayısıyla hızlı bir piyasada likidasyon fiyatından bile kötü gerçekleşebilir. Her hâlükârda: marj gitti.
Long ve short — kim vurulur?
Hangi yöne oynadığına bağlı. Girişin ortada durur; yeterince yanlış yöne gidersen borsa seni kapatır:
- Long (yukarı oynamak) → fiyat düşünce likide olur. Zorunlu satışın fiyatı daha da aşağı iter.
- Short (aşağı oynamak) → fiyat yükselince likide olur. Zorunlu alımın fiyatı daha da yukarı iter.
Likidasyonlar neden zincirleme gider (korkutucu kısım)
İşte kriptoyu dakikalar içinde %5 oynatan geri besleme döngüsü: bir likidasyon zorunlu bir piyasa emridir ve o emir fiyatı aynı yöne daha da iter — bu da sıradaki pozisyon kümesini kendi likidasyon fiyatına sürükler, daha çok emri zorlar, derken zincir uzar. Bir likidasyon bir sonrakini besler.
Sakin bir grafiğin aniden çığa dönüşmesinin sebebi de bu: bir likidasyon seviyeleri kümesi vurulur ve dominolar devrilir. Terminalde toplam tutarın canlı birikişini izlersin.
Kaldıraç = uçuruma ne kadar yakın olduğun
Ne zaman likide olacağını belirleyen en büyük tek etken kaldıraçtır. Daha çok kaldıraç, likidasyon fiyatını girişine çok daha yakına koyar — yani küçücük, gayet normal bir hareket bile seni siler.
Likide olmamak için ne yapmalı
- Düşük kaldıraç kullan. 2–5× bir işleme nefes alma payı verir. 50× bir geri sayım sayacıdır.
- Likidasyon fiyatının üstüne bir stop-loss koy. Borsa seni kendi şartlarıyla beş parasız kapatmadan, sen kendi şartlarınla, marjın dururken çık.
- İşlem başına yalnızca %1-2 riske et. Boyutu öyle ayarla ki stopa takılmak felaket değil, sıyrık olsun.
- Girmeden önce likidasyon fiyatını bil. Her borsa onu gösterir. Normal bir günlük hareket kadar yakınsa, aşırı kaldıraçlısın.
Hızlı kontrol — BTC'de 10× long açtın ve yaklaşık %10 düştü. Ne olur?
Önemli çıkarımlar
- Likidasyon = marj bittiğinde borsanın kaldıraçlı işlemini zorla kapatması.
- Longlar düşüşte ölür, shortlar yükselişte.
- Zincirleme giderler — kriptonun sert mumları budur.
- Düşük kaldıraç + gerçek bir stop-loss = çıkışına borsa değil, sen karar verirsin.
Sık sorulan sorular
Kriptoda likidasyon nedir?
Likidasyon, trader marjı bittiğinde kaldıraçlı pozisyonun zorla kapatılmasıdır — borsa pozisyonu otomatik olarak piyasa fiyatından kapatır. Long pozisyonlar fiyat düşünce likide olur; shortlar yükselince. Yalnızca kaldıraçla likide olabilirsin; spot pozisyonlar likide edilemez.
Likide olduğunda ne olur?
Borsa pozisyonunu piyasa fiyatından zorla kapatır ve onu destekleyen marjı (teminatı) kaybedersin. Zorunlu bir piyasa emri olduğu için hızlı piyasalarda likidasyon fiyatından kötü gerçekleşebilir ve emrin kendisi fiyatı daha da iter, bu da yeni likidasyonları tetikleyebilir.
Likidasyonlar neden büyük fiyat hareketlerine yol açar?
Her likidasyon, fiyatı aynı yöne daha da iten zorunlu bir piyasa emridir ve sıradaki kaldıraçlı pozisyon kümesini kendi likidasyon fiyatına sürükler. O geri besleme döngüsü zincirleme hareketlere yol açar — kriptonun dakikalar içinde yüzde birkaç hareket edebilmesinin sebebi budur.
Likide olmaktan nasıl kaçınırım?
Düşük kaldıraç kullan (2–5×), her zaman likidasyon fiyatının üstüne bir stop-loss koy, işlem başına hesabının yalnızca %1-2'sini riske et ve girmeden önce likidasyon fiyatını kontrol et — yalnızca normal bir günlük hareket kadar yakınsa, aşırı kaldıraçlısın.